TENTOONSTELLINGEN EN EVENEMENTEN 

Erfgoedcolloquium: Sport als spiegel van de samenleving (26 november 2016)
affiche Sport

Met de boutade "Sport is de belangrijkste bijzaak van het leven" in het achterhoofd organiseerde het Liberaal Archief in het najaar van 2016 een aantal evenementen omtrent de historisch-maatschappelijke rol van sport. Op donderdag 24 november 2016 had de studiedag Sport als spiegel van de samenleving plaats.

Na een inleiding en schets van het sportieve project van het Liberaal Archief door directeur Peter Laroy, gaf dr. Carmen Van Praet (Liberaal Archief) een kort overzicht van de sporthistorische ontwikkelingen in de twintigste eeuw, het verhaal dat ook verteld wordt in de tentoonstelling.

Prof. dr. Marjet Derks (Radboud Universiteit Nijmegen) besprak de relatie tussen sport en identiteitsvorming, waarbij sportieve prestaties kunnen zorgen voor rivaliteit en vetes tussen steden en landen, maar eveneens de integratie sterk kunnen bevorderen.

Em. prof. dr. Ronald Renson (KUL en Sportimonium) schetste de figuur van Nicolaas Cupťrus, voorman en promotor van het turnen in BelgiŽ. We waren overigens zeer verheugd dat op deze bijeenkomst een verwant van Nicolaas Cupťrus opdook. Mevrouw Francine Wurzburger kwam luisteren naar de uiteenzetting over haar betovergrootvader.

Dr. Stijn Knuts (KUL) schetste de geschiedenis van de verzuilde sportcultuur in Vlaanderen, die een hoogtepunt kende van het interbellum tot de vroege jaren 1960, toen alle "zuilen" in Vlaanderen investeerden in eigen sportverenigingen en een eigen clubwerking uitbouwden.

Na de middag focuste Dries De Zaeytijd (Wielermuseum Roeselare) op de ambigue relatie tussen (wieler)sport en de Katholieke Kerk, die sportbeoefening (en de daarmee gepaard gaande lichaamscultus en adoratie van sportvedetten) als verwerpelijk en onzedelijk beschouwde, maar gaandeweg toch een eigen sportwerking op touw zette.

Op deze dag kwamen ook de cases van de collectiebeherende instellingen (musea en archieven) uitgebreid aan bod. Bregt Brosens schetste het collectiebeleid van het Sportimonium. Michel Vermote besprak de werking van Archiefbank Vlaanderen en hun campagne voor het opsporen van verborgen sportarchieven.

Klik hier voor een aantal beelden van de studiedag.

 

De Digitale Week 2016: Genealogie, heemkunde en lokale geschiedenis 2.0 (12 oktober 2016)
affiche digitale week

In het kader van de Digitale Week 2016 organiseerde het Liberaal Archief op 12 oktober een infonamiddag onder de titel Genealogie, heemkunde en lokale geschiedenis 2.0.

De genealoog, de heemkundige en de lokale historicus treden de digitale wereld in. Softwareprogramma's helpen bij het uitwerken van de familiegeschiedenis, digitale beeldbanken en digitale kranten- en boekencollecties brengen een schat aan nieuwe informatie naar boven, en sociale media zoals YouTube en Facebook bieden ongekende mogelijkheden tot het aanboren van nieuwe netwerken.
Aan de hand van een aantal praktijkvoorbeelden verkenden een aantal experts uit het cultureel erfgoedveld de mogelijkheden, en gaven tips en tricks.

Klik hier voor een aantal beelden van de infonamiddag.

 

Tentoonstelling: Archief Sportief!
vlag van turnster en klimrek

Van 16 september 2016 tot 13 januari 2017 liep in de Blauwe Zaal van het Liberaal Archief de tentoonstelling Archief Sportief!

Het Liberaal Archief ging daarvoor in zijn collecties op zoek naar alles wat met sport en sportbeleving te maken heeft.

Archief Sportief! bood een verrassend veelzijdige kijk op sport aan de hand van tientallen documenten, foto's, affiches, vlaggen, trofeeŽn en nooit eerder vertoond filmmateriaal.

Ook de humoristische noot ontbrak niet, met sportkarikaturen van Geo, alias Georges De Buyser, jarenlang de huiscartoonist van Het Laatste Nieuws.

Archief Sportief! kwam tot stand in samenwerking met Sportimonium. Naar aanleiding van de tentoonstelling verscheen ook het boek Jan Kerremans, Peter Laroy (red.), Archief Sportief! Sporthistorische verkenningen in de collectie van het Liberaal Archief. Liberaal Archief, 2016, ill. IV + 130 p.

Klik hier voor een aantal beelden van de tentoonstelling.

 

Tentoonstelling: De symbolische mens. Rituelen en initiaties uit diverse culturen
twee Afrikaanse vrouwen

De tentoonstelling De symbolische mens - Rituelen en initiaties uit diverse culturen toonde foto's van wereldreizigers Christian Van Kerckhove en Els Heyvaert, en mondiale voorwerpen die gebruikt worden bij overgangsrituelen.

In vrijwel alle culturen ter wereld worden mensen "ingewijd" wanneer een nieuwe fase in het leven van start gaat: geboorte, volwassenwording, huwelijk en ten slotte de dood. Dit gaat steeds gepaard met een scala aan rituelen. Telkens wordt er afstand genomen van de bestaande toestand om via een overgangsritueel de stap te zetten naar de nieuwe situatie. Symbolen, maar ook spreuken, gezangen, voorwerpen en ceremonieŽn spelen daarbij een belangrijke rol.

Het Joodse "bar mitswa"-ritueel aan de Klaagmuur, een huwelijk binnen een Afrikaanse stam of een crematie aan de Ganges zijn slechts enkele voorbeelden van overgangsrituelen, telkens anders maar met toch heel wat overeenkomsten.

De foto's en objecten creëren een moment van confrontatie, en tegelijk een blik van herkenning en ontmoeting. Dit resulteert in verdraagzaamheid, begrip en respect voor het andere en het onbekende.

De tentoonstelling De symbolische mens liep van 26 mei tot en met 15 juli 2016 in de Blauwe Zaal van het Liberaal Archief.

Klik hier voor een reeks sfeerbeelden van de tentoonstelling.
Klik hier voor een aantal beelden van de openingslezing door prof. dr. Rik Pinxten (UGent) en Christian Van Kerckhove (HoGent) op 25 mei in de Blauwe Zaal.

 

Tentoonstelling: Gent, vier eeuwen in bloei
pagina uit oud boek over bloemen

In het kader van de 35ste editie van de Gentse Floraliën waren op verschillende plaatsen in de stad tentoonstellingen te bezichtigen. Ook in het Liberaal Archief.

Gent, vier eeuwen in bloei toonde unieke en zeldzame boeken uit de waardevolle bibliotheek van de Koninklijke Maatschappij voor Landbouw en Plantkunde, organisator van de Gentse Floraliën, en daarnaast historische affiches, foto's en schilderijen afkomstig uit de collectie van de KMLP.

Het bloemrijke verleden van Gent stond centraal in de tentoonstelling, en werd in drie grote thema's belicht: de eeuwenlange belangstelling voor de plantkunde in Gent en Vlaanderen, de ontwikkeling van de horticultuur in het Gentse en de historiek van de FloraliŽn.

Deze tentoonstelling was een realisatie van René De Herdt (historicus en vrijwillig medewerker bibliotheek KMLP) en prof. dr. Ronald Viane (bibliothecaris KMLP), in samenwerking met het Liberaal Archief, en was van 22 april t/m 1 mei 2016 in de Blauwe Zaal van het Liberaal Archief te zien.

Klik hier voor een reeks sfeerbeelden van de tentoonstelling.
Klik hier voor een reeks porseleinkaarten over de sierteelt en het Gentse casino.

 

Tentoonstelling: Aan tafel!
menu

Belgen staan bekend als echte Bourgondiërs. Geen gelegenheid die ons niet aanzet tot lekker eten en drinken, en uitgebreid tafelen. Als eerste tentoonstelling van 2016 werd een staalkaart van de honderden menu's uit de collectie van het Liberaal Archief getoond. De meeste menukaarten verwijzen naar een bijzondere gebeurtenis, een huldeviering van een persoon of een vereniging, een herdenking, een jubileum of een jaarlijks terugkerend feest.

De geserveerde maaltijden zijn zeer feestelijk en wijken af van het eten van alle dag, zeker in de 19de eeuw. Soep ontbreekt op weinig menu's. Bij de voorgerechten is vooral het koninginnenhapje zeer populair, en bij de hoofdgerechten scoren vooral bereidingen met kip en rundsvlees heel hoog. Bij het dessert is er altijd fruit en taart in alle mogelijke varianten.

De meeste tentoongestelde menu's waren slechts een "hapje" uit veel rijkere archieven die op het Liberaal Archief bewaard worden. Dit gaat zowel om familie-archieven (zoals de families Pecher en Buysse-Verschoore), archieven van liberale prominenten (zoals minister van Staat Omer Vanaudenhove), als verenigingsarchieven (zoals de Laurentkring Geluk in 't Werk en het Van Crombrugghe's Genootschap uit Gent, de Vrije Werkersbond van Oudenaarde of het liberale verenigingsleven te Wetteren).

Klik hier voor een selectie van de tentoongestelde menu's.

 

Boekvoorstelling van De tweede helft. Tijd voor een nieuw feminisme van Assita Kanko
Assita Kanko op kaft van boek

Assita Kanko, Belgische van Burkinese afkomst, is politica voor de MR, auteur, manager in een Belgisch familiebedrijf en kernlid van de denktank Liberales.

In haar nieuwe boek De tweede helft - Tijd voor een nieuw feminisme wisselt ze getuigenissen uit haar eigen leefwereld af met harde feiten en cijfers over de rol van vrouwen in onze samenleving en in de wereld. Haar dwingende boodschap en conclusie is dat vrouwen ("de tweede helft") nog altijd onvoldoende naar waarde geschat worden. Ze heeft het in haar boek onder meer over het glazen plafond, onderwijs voor meisjes, huiselijk geweld en vrouwenbesnijdenis, waarvan zij zelf het slachtoffer was in haar geboorteland Burkina Faso.

Het resultaat is een gepassioneerde oproep tot een hernieuwd feminisme, een oproep die niemand onbewogen laat: "We moeten het anders doen. We moeten onze schoenen, met of zonder hakken, in de hand nemen en er hard en luid mee op de tafels slaan, in gemeenteraden, parlementen en universiteiten."

Het boek werd op woensdag 18 november 2015 voorgesteld door prof. em. dr. Etienne Vermeersch in de Blauwe Zaal van het Liberaal Archief. Daarna werd de auteur uitgebreid geÔnterviewd door prof. dr. Dirk Verhofstadt.
Klik hier voor een bespreking van De tweede helft. Tijd voor een nieuw feminisme door Dirk Verhofstadt.

 

Boekvoorstelling van Reimond Stijns, van 'Arm Vlaanderen' tot 'Hard Labeur'.

Op 29 oktober 2015 had in de Blauwe Zaal de voorstelling plaats van Reimond Stijns, van 'Arm Vlaanderen' tot 'Hard Labeur' van Paul de Pessemier 's Gravendries, met toespraken van Jozef Dauwe, gedeputeerde voor Cultuur van de Provincie Oost-Vlaanderen en publicist Hubert Van Humbeeck.

In de Blauwe Zaal loopt nog tot midden januari 2016 een tentoonstelling over Reimond Stijns.

Klik hier voor enkele sfeerbeelden van de boekvoorstelling.
Klik hier voor een aantal sfeerbeelden van de tentoonstelling in de Blauwe Zaal.
Klik hier voor meer informatie over Reimond Stijns, van 'Arm Vlaanderen' tot 'Hard Labeur'.

 

Het AtheÔstisch Woordenboek van Dirk Verhofstadt en Paul Cliteur
atheistisch woordenboek

Op 15 oktober 2015 werd in de Blauwe Zaal van het Liberaal Archief Het Atheïstisch Woordenboek voorgesteld, het nieuwe boek van prof. dr. Dirk Verhofstadt en prof. dr. Paul Cliteur. De inleiding gebeurde door prof. dr. Johan Braeckman.

In hun boek ordenen ze alfabetisch lemma's die met atheïsme en irrationaliteit te maken hebben. Het boek begint bij "aflaten" en "arkzoekers", behandelt "bliksemafleiders" en "exorcisme" en onderzoekt de "lijkwade van Turijn" en het "vagevuur".

Boeiende figuren zoals Jean Meslier, Giordano Bruno, James Usscher, Richard Dawkins, Ayaan Hirsi Ali, Leo Apostel, Jaap Kruithof, Etienne Vermeersch, Johan Braeckman en vele anderen passeren de revue, en ook de vermeende onfeilbaarheid van de paus, de fatwa die ayatollah Khomeini over Salman Rushdie uitsprak, en de moord op de redactieleden van Charlie Hebdo worden behandeld.

Het boek probeert ook voorlichting te geven over de sociale context waarin het atheïsme zich tegenwoordig ontwikkelt, of soms in zijn ontwikkeling wordt geremd of gefrustreerd. In vele landen is atheÔsme immers nog steeds een misdaad. Dit gaat evenwel in tegen artikel 18 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, waarin duidelijk gesteld wordt dat de burgers van deze wereld niet alleen het recht hebben om te geloven, maar ook om niet te geloven.

 

Macht en onmacht door Tinneke Beeckman

Op vrijdag 9 oktober 2015 had in de Blauwe Zaal van het Liberaal Archief de voorstelling plaats van Macht en onmacht - Een verkenning van de hedendaagse aanslag op de Verlichting, het nieuwe boek van de Vlaamse filosofe Tinneke Beeckman. Het boek werd voorgesteld door prof. em. dr. Etienne Vermeersch. Nadien werd Tinneke Beeckman geÔnterviewd door prof. dr. Dirk Verhofstadt.

Op 7 januari 2015 had te Parijs de moordaanslag plaats op de redactieleden van het satirische blad Charlie Hebdo. De aanslag en de reacties daarop doen niet alleen vragen rijzen over vrijheid van meningsuiting en godsdienstkritiek, maar getuigen ook van een algemene radeloosheid over politieke ideeŽn die de samenleving vorm moeten geven.

In Macht en onmacht verkent Tinneke Beeckman de oorzaken van deze maatschappelijke vertwijfeling. De commotie rond de aanslag in Parijs toont volgens haar aan dat Verlichtingsidealen als het streven naar waarheid en gelijkheid definitief in onbruik zijn geraakt. Ze legt in haar boek de gevoeligheden en kwetsbaarheid van de hedendaagse democratie bloot. Maar tegelijk gaat ze op zoek naar mogelijkheden tot herstel van onze democratische waarden.

Klik hier voor een aantal beelden.

 

Huldezitting Albert Maertens (1915-2015)

Albert Maertens

Op zaterdag 3 oktober 2015 had in de Blauwe Zaal van het Liberaal Archief de huldeviering Albert Maertens plaats. Albert Maertens was een van de belangrijkste vormgevers van het liberalisme in de tweede helft van de twintigste eeuw, en overleed op 23 mei 2015. Omdat zijn uitvaart in strikte intimiteit gebeurde, vond het Liberaal Archief het passend om deze huldezitting te organiseren. Het Liberaal Archief gaf - omwille van de grote verdienste van Albert Maertens voor de liberale beweging - zijn gebouw ook de naam "Centrum Albert Maertens".

Er werden toespraken gehouden door minister van Staat Herman De Croo (over de politieke betekenis van Albert Maertens), Brussels minister Guy Vanhengel (over Albert Maertens als promotor van het Vlaamse culturele leven te Brussel), prof. em. dr. Walter Prevenier, voorzitter van Stichting Het Laatste Nieuws (over de verankering van de krant Het Laatste Nieuws), journaliste Frieda Joris (over Albert Maertens als "krantenbaas") en Adriaan Raemdonck, stichter van kunstgalerij De Zwarte Panter (over de artistieke belangstelling van Albert Maertens en zijn vriendschap met kunstschilder Jan Cox).

De toespraken van deze huldeviering werden door het Liberaal Archief in boekvorm gepubliceerd.
Klik hier voor enkele sfeerbeelden van de huldezitting in de Blauwe Zaal van het Liberaal Archief.

De tentoonstelling Albert Maertens liep van zaterdag 3 oktober tot en met dinsdag 27 oktober.
Klik hier voor enkele sfeerbeelden.

Klik hier voor de uitgebreide biografie van Albert Maertens.
Klik hier voor de inventaris van het archief van Albert Maertens.
Klik hier voor een selectie foto's van Albert Maertens.

 

Herdenkingsavond en tentoonstelling over de liberalen in het verzet

hulde aan story in la flandre liberale

Op donderdagavond 7 mei 2015, aan de vooravond van de 70ste verjaardag van het einde van de Tweede Wereldoorlog in Europa, had in de Blauwe Zaal van het Liberaal Archief een herdenkingsavond plaats. De talrijke opkomst was een duidelijke blijk van erkentelijkheid voor de strijd die werd geleverd voor onze democratische waarden en vrijheden.

De avond begon met een lezing door Ward Adriaens, ere-conservator van Kazerne Dossin, over liberalen in het verzet. Het lag voor de hand dat tal van liberalen al van in de eerste bezettingsmaanden in het verzet traden tegen de nazidictatuur, zowel uit patriottisme als ter verdediging van onze vrijheid en onze democratische waarden.

Henri Wagemans getuigde over zijn grootvader Henri Story, "coming man" van de Gentse liberalen die bij het uitbreken van de oorlog zijn ontslag gaf als schepen en bijzonder actief werd in diverse verzetsgroepen. Na zijn arrestatie werd hij naar het kamp Gross-Rosen gedeporteerd waar hij in december 1944 om het leven kwam. Zijn weduwe kreeg bezoek van een militaire delegatie onder leiding van veldmaarschalk Montgomery, die zijn waardering kwam betuigen over de inzet van Henri Story voor het verzet.

De Antwerpse schepen Claude Marinower getuigde over de lotgevallen van zijn vader Marcel, die als Jood vanuit de kazerne Dossin naar Auschwitz werd gedeporteerd en als ťťn van de weinigen deze gruwel overleefde. Het was een pakkende getuigenis over de Jodenvervolging.

Minister van Staat Patrick Dewael haalde herinneringen op aan zijn grootvader, minister Arthur Vanderpoorten, die wegens verzetsactiviteiten in Zuid-Frankrijk gearresteerd werd en aan een lijdensweg doorheen diverse kampen begon. Hij overleed uiteindelijk in Bergen-Belsen, nauwelijks twee weken voor Engelse troepen het kamp bevrijdden.

Tot slot kwam met volksvertegenwoordiger Egbert Lachaert ook de jonge generatie aan het woord, een generatie die de oorlog niet heeft meegemaakt, maar wel elke dag de vruchten plukt van de strijd voor vrijheid en democratie die toen is gestreden.

Klik hier voor enkele sfeerbeelden van de herdenkingsavond.

Van 7 mei tot begin oktober 2015 liep in de Blauwe Zaal de tentoonstelling Zeg in BelgiŽ dat ik tot het laatst mijn land gediend heb - De liberalen in het verzet en in de Duitse kampen.

De tentoonstelling was volledig samengesteld met stukken uit de collectie van het Liberaal Archief.

Eén van de belangrijkste stukken is zonder twijfel het gevangenispak van Omer Vanaudenhove uit het concentratiekamp Sachsenhausen. Sterk verzwakt, overleefde Omer Vanaudenhove dit kamp, en keerde terug naar Diest waar hij burgemeester werd. In de jaren 50 werd hij minister van Openbare Werken en in 1961 vormde hij de Liberale Partij om tot PVV-PLP.

Van Albert Maertens, de nestor van het Vlaamse liberalisme, bezit het Liberaal Archief onder meer zijn oorlogscorrespondentie met Henri Story en andere verzetslieden. Van Karel Poma worden naoorlogse brieven getoond waarin hij verklaarde wie wél en niet tot een verzetsbeweging behoorde.

De liberalen waren ook bijzonder actief in Londen. Julius Hoste jr. was er onderstaatssecretaris voor Onderwijs in de regering Pierlot in ballingschap. Jan Moedwil (alias van Nand Geersens) en Victor de Laveleye verzorgden er respectievelijk de Nederlandstalige en Franstalige uitzendingen van Radio BelgiŽ. Victor de Laveleye is trouwens ook de bedenker van het V-teken, dat onder meer door Winston Churchill werd overgenomen.

Ook de tekeningen van Jacques Ochs zijn bijzonder aangrijpend. Hij verbleef in Breendonk en maakte er heel wat schetsen en tekeningen over de gruwel van het kamp. Deze tekeningen werden na de oorlog gepubliceerd.

Klik hier voor enkele sfeerbeelden van de tentoonstelling.

 

Tentoonstelling R.I.P. - 200 jaar begrafeniscultuur in Vlaanderen

folder van de tentoonstelling rip

Van 23 april tot en met 14 juni 2015 liep in het Provinciaal Cultuurcentrum Caermersklooster de tentoonstelling R.I.P. - 200 jaar begrafeniscultuur in Vlaanderen.

Deze tentoonstelling liet de bezoeker kennis maken met oude en nieuwe rituelen rond sterven, begraven en herdenken, en riep de vele gezichten van de dood op.

De toediening van de 'laatste sacramenten', het opbaren in een rouwkapel thuis, het kisten door de dorpstimmerman, de dodenwake, het perspectief van hemel, hel of vagevuur, worden steeds meer vage herinneringen. Wie kent nog de strijdpunten uit het verleden, zoals de hetze om de begraafplaatsen en de afwijzing van crematie? In de confrontatie tussen 'paapsen' en 'geuzen en ketters' kreeg de dood zelfs een strijdlustig karakter.

Het pluriforme en multiculturele karakter van onze huidige samenleving heeft de traditionele Vlaamse begrafeniscultuur grondig gewijzigd. Oude conventies, gebruiken en gewoonten die decennialang het Vlaamse verhaal van de dood bepaalden, vervagen. De tentoonstelling riep dit rijke materiŽle en immateriŽle erfgoed op aan de hand van onder meer oude rouwkledij, een lijkkoets, doodsprentjes, rouwbrieven, foto's en schilderijen.

De tentoonstelling voerde de bezoeker mee terug in de tijd naar de traditionele gebruiken in de omgang met de dood, en toonde hoe die tradities in de loop van de 19de en 20ste eeuw ter discussie werden gesteld en doorbroken. De bezoeker kreeg ook een beeld van nieuwe vormen van herinneren en afscheid nemen en van de dood als inspiratiebron voor hedendaagse kunstenaars.

Deze tentoonstelling in het kader van het Museum van de Vlaamse Sociale Strijd werd gerealiseerd door het Liberaal Archief, in opdracht van de Provincie Oost-Vlaanderen.

Klik hier voor een aantal sfeerbeelden.

Bij de tentoonstelling verscheen ook een boek dat vanuit verschillende invalshoeken diverse aspecten van de begrafeniscultuur in Vlaanderen belicht.
Het kwam tot stand onder redactie van Tamara Ingels en bevat bijdragen van Kris Coenegrachts, Christoph De Spiegeleer, Tamara Ingels, Marc Jacobs, Sharon Schepens, Jeffrey Tyssens en Patrick Van den Nieuwenhof.

Klik hier om het boek R.I.P. Aspecten van 200 jaar begrafeniscultuur in Vlaanderen te bestellen.

 

Boekvoorstelling en tentoonstelling Van Andriesschool tot Zondernaamstraat

kaft Van Andrisschool tot Zondernaamstraat

Het boek Van Andriesschool tot Zondernaamstraat - Gids door 150 jaar liberaal leven te Gent is op donderdag 4 december 2014 voorgesteld in de Blauwe Zaal van het Liberaal Archief door prof. em. dr. Walter Prevenier en door auteur Bart D'hondt zelf. Eerste Schepen van Gent Mathias De Clercq kreeg het eerste exemplaar en loofde het monnikenwerk van Bart D'hondt die overal in de stad op zoek ging en alle sporen nauwgezet noteerde, beschreef en fotografeerde. In het boek zijn daarnaast veel historische illustraties te zien, geput uit de rijke collectie van het Liberaal Archief.

Samen met de boekvoorstelling opende in de Blauwe Zaal van het Liberaal archief de gelijknamige tentoonstelling met markante Gentse stukken uit de collectie. Hiermee toont het Liberaal Archief een staalkaart van wat er allemaal bewaard wordt: archief, foto's, affiches, kranten, tijdschriften, huldeboeken, menu's, porseleinkaarten, borstbeelden, schilderijen, diploma's, Ö Tegelijk hoopt het archief met deze tentoonstelling ook andere mogelijke schenkers te inspireren en te overtuigen om hun archief af te staan. Een verzameling is immers nooit volledig, en ongetwijfeld is er nog veel materiaal over de Gentse liberalen te vinden dat nog niet in de collectie is opgenomen.

Klik hier voor een aantal sfeerbeelden van de tentoonstelling
Klik hier voor de toespraak van voorzitter Jan Kerremans, prof. em. dr. Walter Prevenier en auteur Bart D'hondt
Klik hier om het boek Van Andriesschool tot Zondernaamstraat te bestellen

 

Liberale emancipatie en ontvoogding - Help U Zelve

help u zelve

In de 19de eeuw joeg de industriŽle revolutie een moderniseringsgolf zonder voorafgaande door West-Europa. In het kielzog van die golf groeide de kloof tussen arm en rijk echter pijlsnel. De klassieke liefdadigheid kon die groei onmogelijk opvangen en een nieuwe visie op armoedebestrijding drong zich op. De nadruk lag op een combinatie van solidariteit en zelfredzaamheid, een fundamenteel progressief liberaal concept. De oprichting van mutualiteiten, spaar- en pensioenkassen, vakbonden en coŲperaties voorzag in de elementaire basisvoorzieningen. De liberale caritatieve organisaties verleenden intussen materiŽle steun voor de meest dringende noden. Gebaseerd op een sterk vooruitgangsoptimisme riepen de liberalen tezelfdertijd op tot zelfontwikkeling. De liberale organisaties vulden Ďhulpí, Ďgevení en Ďlerení in vanuit een niet-betuttelende, bevrijdende visie. ĎHelp U Zelveí geeft die gedachte weer.

Vorming en onderwijs vervulden een sleutelrol in die liberale visie op emancipatie en volksontvoogding. Liberalen ijverden voor de invoering van leerplicht voor zowel meisjes als jongens en organiseerden scholing voor alle lagen van de bevolking, jong en oud. Honderden verenigingen schaarden zich intussen achter dit onderwijsproject. Zij zorgden voor financiering, voor materiŽle steun van kleding en schoolsoep tot studieboeken, voor politieke ondersteuning, voor aanvullende initiatieven zoals zee- en bosklassen en voor het baanbrekende Ďschoolsparení dat doorheen Europa navolging kreeg.

Deze tentoonstelling werd uitgewerkt door het Liberaal Archief in opdracht van de Liberale Vrouwen. Zij is beschikbaar als reistentoonstelling aan te vragen via info@liberaalarchief.be.

Klik hier voor de virtuele tentoonstelling Liberale emancipatie en ontvoogding - Help U Zelve.

 

Een terugblik op 30+1

aankondiging van de opendeurdag

De feestzitting naar aanleiding van het dertigjarig bestaan van het Liberaal Archief, op zaterdagnamiddag 29 juni 2013, werd bijgewoond door meer dan 300 aanwezigen. Na een inleiding door voorzitter Jan Kerremans, hield Algemeen Rijksarchivaris prof. dr. Karel Velle een toespraak over het belang van archieven en cultureel erfgoed. Daarna volgde een panelgesprek met de liberale boegbeelden en ministers van Staat Annemie Neyts, Karel Poma en Herman De Croo, en met prof. dr. Walter Prevenier, over de specifieke rol van het Liberaal Archief in het erfgoedveld. De namiddag werd gepresenteerd door Jaak Pijpen.

Voor de gelegenheid werd het hele gebouw opengesteld en werd aan de bezoekers een staalkaart van de collectie getoond: fotoís, kranten, tijdschriften, persoonlijke briefwisseling, verslagboeken, huldeboeken, borstbeelden, medailles, affiches, postkaarten, serviezenÖ waarmee het Liberaal Archief vooral de diversiteit van zijn collecties wilde aantonen. Wie er niet bij kon zijn, kan hier doorklikken voor een sfeerbeeld van de gelegenheidstentoonstelling.